Matematik savodxonlik bo‘yicha DTM/BMBA sinov testi. 7-variant
Ushbu testda 20 ta savol bor
На русскомReal masalalarda geometriya: perimetr, yuza, hajm, qadoqlash, ta’mirlash, materiallar sarfi va birliklarni o‘zgartirish.
Ushbu testda 20 ta savol bor
На русскомUshbu test O‘zbekiston DTM/BMBA formatida Matematik savodxonlik bo‘yicha imtihonga tayyorlanayotgan abituriyentlar uchun tuzilgan. 7-variantning asosiy mavzusi — real hayotiy masalalarda geometrik hisob-kitoblarni qo‘llashdir. Test perimetr, yuza, hajm, qadoqlash, ta’mirlash, qurilish materiallari, bo‘yoq, kafel, laminat, gulqog‘oz va to‘siq kabi kundalik vaziyatlarga oid masalalarni qamrab oladi.
Testning asosiy maqsadi faqat formulalarni yodlash emas, balki matnli masala shartini to‘g‘ri tushunish va kerakli geometrik modelni tanlash ko‘nikmasini rivojlantirishdir. Masalan, devor yuzasini hisoblashda eshik va deraza yuzalarini ayirish, to‘siq o‘rnatishda darvoza o‘rnini hisobga olish, materiallar sonini topishda esa natijani yuqoriga qarab yaxlitlash zarur bo‘ladi.
Savollarda to‘rtburchak, kvadrat, doira, silindr, konus, kub va to‘g‘ri burchakli parallelepiped kabi geometrik shakllar uchraydi. Abituriyent perimetr, yuza va hajm formulalarini real vaziyatlarda qo‘llay olishi, birliklarni metr, santimetr, kvadrat metr, kub metr va litr ko‘rinishida to‘g‘ri o‘zgartirishi kerak. Aynan birliklarni chalkashtirish matematik savodxonlik testlarida ko‘p uchraydigan xatolardan biridir.
Qadoqlash va sig‘imga oid masalalar testning muhim qismidir. Bunday topshiriqlarda kichik jismlar katta qutiga nechta sig‘ishini, silindr shaklidagi buyum uchun minimal quti hajmini yoki idishni to‘ldirish uchun qancha material kerakligini aniqlash talab qilinadi. Bu masalalar fazoviy tasavvur, hajm formulalari va amaliy mantiqni birgalikda qo‘llashni o‘rgatadi.
Ta’mirlash va qurilish materiallariga oid savollar ham amaliy ahamiyatga ega. Kafel, laminat, gulqog‘oz, bo‘yoq, cherepitsa yoki tuproq miqdorini hisoblashda avval umumiy yuza yoki hajm topiladi, keyin bitta o‘ram, banka, bog‘lam yoki qop qancha joyni yopishi bilan solishtiriladi. Natija kasr son chiqsa, material yetarli bo‘lishi uchun odatda yuqoriga yaxlitlanadi.
Har bir savol batafsil bosqichma-bosqich izoh bilan berilgan. Izohlarda avval masala sharti tahlil qilinadi, keyin kerakli formula tanlanadi, birliklar moslashtiriladi va yakuniy javob asoslanadi. Ushbu test DTM/BMBA imtihoni oldidan Matematik savodxonlik bo‘limiga tayyorgarlik ko‘rish, geometrik formulalarni real vaziyatlarda qo‘llash va hisob-kitobdagi xatolarni kamaytirish uchun qulay o‘quv materialidir.