Matematik savodxonlik bo‘yicha DTM/BMBA sinov testi. 4-variant
Ushbu testda 10 ta savol bor
На русскомJadvallar va ma’lumotlar: jadvalni o‘qish, taqqoslash, qonuniyatlarni topish, o‘rtacha qiymat, mediana va “qaysi tasdiq to‘g‘ri” savollari.
Ushbu testda 10 ta savol bor
На русскомUshbu test O‘zbekiston DTM/BMBA formatida Matematik savodxonlik bo‘yicha imtihonga tayyorlanayotgan abituriyentlar uchun tuzilgan. 4-variantning asosiy mavzusi — jadvallar va ma’lumotlar bilan ishlashdir. Test jadvaldagi sonlarni o‘qish, kerakli ma’lumotni ajratish, qiymatlarni taqqoslash, qonuniyatlarni aniqlash va berilgan tasdiqlarning to‘g‘riligini tekshirish ko‘nikmalarini mustahkamlashga yordam beradi.
Jadvallar bilan ishlash abituriyentdan diqqat, mantiqiy fikrlash va asosiy arifmetik amallarni to‘g‘ri qo‘llashni talab qiladi. Testda narxlarni solishtirish, minimal yoki maksimal qiymatni topish, jadvaldagi ma’lumotlar asosida xarajatni hisoblash, oylar bo‘yicha o‘sishni aniqlash va berilgan sonli ma’lumotlardan xulosa chiqarish kabi amaliy topshiriqlar mavjud.
Qonuniyatlarni topishga oid savollar testning muhim qismini tashkil etadi. Bunday topshiriqlarda jadvaldagi qatorlar yoki ustunlar orasidagi yashirin bog‘lanishni aniqlash kerak bo‘ladi. Masalan, sonning kvadrati yoki kubi, ketma-ket o‘sish, formula asosida berilgan qiymatlar va noma’lum sonni topish kabi vaziyatlar DTM/BMBA imtihonida tez-tez uchraydi.
Statistik ma’lumotlar bilan ishlash ham ushbu variantda alohida o‘rin tutadi. O‘rtacha qiymat, mediana, farq, yig‘indi va taqqoslash kabi tushunchalar jadvaldagi ma’lumotlarni to‘g‘ri talqin qilish uchun zarur. Abituriyent sonlar tartiblanganmi yoki yo‘qmi, qaysi qiymat o‘rta o‘rinda turibdi, qaysi oyda o‘sish ko‘proq bo‘lganini aniq ajrata olishi kerak.
“Qaysi tasdiq to‘g‘ri” turidagi savollar berilgan ma’lumotlarni tanqidiy tahlil qilishni o‘rgatadi. Bunday topshiriqlarda javob variantlari bir-biriga o‘xshash bo‘lishi mumkin, shuning uchun har bir tasdiq jadvaldagi raqamlar bilan solishtirib tekshiriladi. Bu yondashuv taxmin qilishdan qochish va faqat berilgan ma’lumotlarga asoslanib javob tanlashga yordam beradi.
Har bir savol batafsil bosqichma-bosqich izoh bilan berilgan. Izohlarda avval jadvaldagi kerakli ma’lumot aniqlanadi, keyin hisoblash yoki solishtirish bajariladi va yakuniy javob asoslanadi. Ushbu test DTM/BMBA imtihoni oldidan Matematik savodxonlik bo‘limiga tayyorgarlik ko‘rish, jadvallarni tez o‘qish, ma’lumotlarni to‘g‘ri tahlil qilish va mantiqiy xulosa chiqarish ko‘nikmalarini mustahkamlash uchun qulay o‘quv materialidir.