Matematik savodxonlik bo‘yicha DTM/BMBA sinov testi. 3-variant
Ushbu testda 10 ta savol bor
На русскомTezlik, vaqt va masofa: harakat masalalari, o‘rtacha tezlik, yaqinlashish, uzoqlashish va birgalikda ishlash.
Ushbu testda 10 ta savol bor
На русскомUshbu test O‘zbekiston DTM/BMBA formatida Matematik savodxonlik bo‘yicha imtihonga tayyorlanayotgan abituriyentlar uchun tuzilgan. 3-variantning asosiy mavzusi — harakat, vaqt, masofa, o‘rtacha tezlik va birgalikda ishlashga oid amaliy masalalardir. Bunday topshiriqlar matnli masalalarni tushunish, kerakli formulani tanlash va hisob-kitobni to‘g‘ri bajarish ko‘nikmasini mustahkamlashga yordam beradi.
Testda tezlik, vaqt va masofa orasidagi bog‘lanishga oid 10 ta savol berilgan. Abituriyent S = v × t, v = S / t, t = S / v kabi asosiy formulalarni to‘g‘ri qo‘llay olishi kerak. Shuningdek, bir-biriga qarab harakatlanayotgan jismlarda yaqinlashish tezligini, qarama-qarshi yo‘nalishda harakatlanganda esa uzoqlashish tezligini topish talab qilinadi.
O‘rtacha tezlikka oid savollar testning muhim qismidir. Bunday masalalarda faqat tezliklarning oddiy o‘rtachasini olish ko‘pincha noto‘g‘ri natija beradi. To‘g‘ri yondashuv — butun bosib o‘tilgan yo‘lni umumiy sarflangan vaqtga bo‘lishdir. Shu sababli o‘quvchi masala shartida yo‘l teng qismlarga bo‘linganmi yoki vaqtlar alohida berilganmi, shuni diqqat bilan ajratishi kerak.
Birgalikda ishlashga oid topshiriqlar mehnat unumdorligini tushunishga asoslanadi. Agar bir ishchi ishni ma’lum vaqtda bajarsa, uning bir kunda yoki bir soatda bajaradigan ish ulushi aniqlanadi. Ikki kishi yoki ikki quvur birgalikda ishlaganda esa ularning unumdorliklari qo‘shiladi. Bu turdagi masalalar DTM/BMBA imtihonida mantiqiy fikrlash va kasrlar bilan ishlash ko‘nikmasini tekshiradi.
Har bir savol batafsil bosqichma-bosqich izoh bilan berilgan. Izohlarda avval masala sharti tahlil qilinadi, keyin kerakli formula tanlanadi, so‘ng qiymatlar o‘rniga qo‘yilib yakuniy javob hisoblanadi. Bu yondashuv abituriyentga javobni yodlash emas, balki yechim algoritmini tushunish imkonini beradi.
Ushbu test DTM/BMBA imtihoni oldidan Matematik savodxonlik bo‘limiga tayyorgarlik ko‘rish, harakat va vaqtga oid masalalardagi xatolarni aniqlash, o‘rtacha tezlikni to‘g‘ri hisoblash va birgalikda ishlash modellarini mustahkamlash uchun qulay o‘quv materialidir.