Matematik savodxonlik bo‘yicha DTM/BMBA sinov testi. 1-variant
Ushbu testda 20 ta savol bor
На русскомKundalik hayotdagi foizlar: chegirma, ustama, QQS, kredit, depozit, narx o‘sishi, kamayishi va foiz xatoligi.
Ushbu testda 20 ta savol bor
На русскомUshbu test O‘zbekiston DTM/BMBA formatida Matematik savodxonlik bo‘yicha imtihonga tayyorlanayotgan abituriyentlar uchun tuzilgan. 1-variantning asosiy mavzusi — kundalik hayotda uchraydigan foizli hisob-kitoblardir. Test chegirma, ustama, QQS, kredit, depozit, narx o‘sishi, narx kamayishi va foiz xatoligi kabi amaliy masalalarni yechish ko‘nikmasini mustahkamlashga yordam beradi.
Testda 20 ta amaliy masala berilgan bo‘lib, ular xarid, savdo, bank xizmatlari, ish haqi, soliq va kundalik moliyaviy qarorlar bilan bog‘liq. Abituriyent foizni son ko‘rinishiga o‘tkazish, dastlabki narxni topish, chegirmadan keyingi qiymatni hisoblash, ustama qo‘shish va yakuniy summani aniqlash kabi asosiy amallarni bajara olishi kerak.
QQS va narxlar bilan bog‘liq topshiriqlar testning muhim qismini tashkil etadi. Bunday masalalarda mahsulot yoki xizmatning soliqsiz narxini, QQS summasini yoki soliq qo‘shilgan yakuniy narxni topish talab qilinadi. To‘g‘ri yechim uchun foizni ulush sifatida yozish, masalan 12% ni 0,12 ko‘rinishida qo‘llash va natijani bosqichma-bosqich hisoblash muhimdir.
Kredit va depozitga oid savollar oddiy va murakkab foizlarni tushunishga yordam beradi. Depozit masalalarida foiz daromadi va yakuniy mablag‘ hisoblanadi, kredit masalalarida esa ortiqcha to‘lov yoki umumiy qaytariladigan summa aniqlanadi. Bu topshiriqlar abituriyentga moliyaviy savodxonlikni rivojlantirish va real hayotdagi hisob-kitoblarni aniq bajarish imkonini beradi.
Testda ketma-ket chegirmalar, narxning bir necha bosqichda o‘zgarishi, foizdan foiz topish, amortizatsiya, foyda va tannarx bilan bog‘liq murakkabroq masalalar ham mavjud. Bunday topshiriqlarda foizlarni oddiy qo‘shib yuborish noto‘g‘ri natijaga olib kelishi mumkin. Har bir o‘zgarish alohida koeffitsient orqali hisoblanishi kerak.
Har bir savol batafsil izoh bilan berilgan bo‘lib, yechim 1-qadam, 2-qadam va 3-qadam tartibida tushuntiriladi. Bu test DTM/BMBA imtihoni oldidan Matematik savodxonlik bo‘limiga tayyorgarlik ko‘rish, foizli masalalardagi xatolarni aniqlash, hisoblash tezligini oshirish va amaliy masalalarni ishonch bilan yechish uchun qulay o‘quv materialidir.