O‘qish savodxonligi bo‘yicha DTM/BMBA sinov testi. 10-variant
Ushbu testda 10 ta savol bor
Matnli ma’lumotlar tahlili bo‘yicha test: tasdiqlarni matn bilan solishtirish, muvofiqlik va qarama-qarshilikni topish, to‘g‘ri, noto‘g‘ri yoki aytilmagan fikrlarni ajratish.
Ushbu testda 10 ta savol bor
Ushbu test O‘zbekiston DTM/BMBA formatida O‘qish savodxonligi bo‘yicha imtihonga tayyorlanayotgan abituriyentlar uchun tuzilgan. 10-variantning asosiy mavzusi — matnli ma’lumotlarni tahlil qilish, faktlarni ajratish va berilgan tasdiqlarni matn mazmuni bilan solishtirishdir. Bunday topshiriqlar matnni diqqat bilan o‘qish, undagi aniq ma’lumotlarni topish va javobni faqat matnda berilgan dalillarga tayangan holda tanlashni talab qiladi.
Testda qisqa matnlar, raqamli ma’lumotlar va mantiqiy tasdiqlar asosida tuzilgan 10 ta savol berilgan. Savollar ma’lumotlarni qiyoslash, tasdiqlarning matnga mos yoki zid ekanini aniqlash, shuningdek, matnda bevosita aytilmagan fikrlarni ajratishga qaratilgan. Bu ko‘nikmalar DTM/BMBA imtihonida O‘qish savodxonligi bo‘limini muvaffaqiyatli bajarish uchun muhim hisoblanadi.
Matnli ma’lumotlar bilan ishlashda asosiy e’tibor fakt va talqinni farqlashga qaratiladi. Abituriyent matnda berilgan raqamlar, sanalar, miqdorlar, sabab-oqibat bog‘lanishlari, muallif fikri va xulosalarni aniq ajrata olishi kerak. Savollarda ko‘pincha juda o‘xshash javob variantlari beriladi, shuning uchun har bir so‘z va mantiqiy bog‘lanishga e’tibor berish zarur.
Ushbu testdagi topshiriqlar to‘g‘ri, noto‘g‘ri, matnga zid yoki matnda aytilmagan tasdiqlarni farqlashga yordam beradi. Bunday savollarda javob tanlash uchun tashqi bilimga yoki taxminga tayanish emas, aynan berilgan matndagi ma’lumotni tekshirish muhimdir. Raqamlar, foizlar, vaqt ko‘rsatkichlari va qiyoslashlar matn mazmunini to‘g‘ri tushunishda asosiy tayanch bo‘ladi.
Har bir savol batafsil izoh bilan berilgan bo‘lib, test nafaqat bilimni tekshirish, balki matn bilan ishlash usulini ham o‘rgatadi. Izohlarda avval matndagi muhim ma’lumotlar aniqlanadi, keyin ular javob variantlari bilan solishtiriladi va yakuniy javob nima uchun to‘g‘ri ekani bosqichma-bosqich tushuntiriladi.
O‘qish savodxonligi bo‘yicha yuqori natija olish uchun matndagi aniq faktlarni topish, ularni noto‘g‘ri talqinlardan ajratish, qarama-qarshi yoki ortiqcha ma’lumotlarni chiqarib tashlash va xulosani matn asosida tekshirish zarur. Ushbu test DTM/BMBA imtihoni oldidan matnli ma’lumotlarni tahlil qilish ko‘nikmalarini mustahkamlash hamda savollarga ishonch bilan javob berish uchun qulay o‘quv materialidir.