Geografiya bo‘yicha DTM/BMBA sinov testi. 6-variant
Ushbu testda 10 ta savol bor
Tabiatdan foydalanish va ekologiya: tabiiy resurslar, antropogen ta’sir, tabiiy xavflar, tuproq eroziyasi, rekultivatsiya va tabiatni muhofaza qilish.
Ushbu testda 10 ta savol bor
Ushbu test Geografiya fani bo‘yicha DTM/BMBA kirish imtihonlariga tayyorgarlik ko‘rayotgan abituriyentlar uchun ishlab chiqilgan. Test tabiatdan foydalanish, ekologiya va tabiiy xavflar mavzusiga qaratilgan. Savollar tabiiy resurslarning turlari, ularning tugaydigan yoki tugamaydigan guruhlarga bo‘linishi, atrof-muhitga antropogen ta’sir va tabiatni muhofaza qilish bo‘yicha asosiy bilimlarni mustahkamlashga yordam beradi.
Testda tuproq unumdorligi, shamol energiyasi, tabiiy gaz, temir rudasi, aylanma suv ta’minoti, Qizil kitob, tuproq eroziyasi, rekultivatsiya, issiqxona effekti va atmosferaning ifloslanishi kabi mavzular bo‘yicha 10 ta savol berilgan. Har bir topshiriq DTM/BMBA formatiga yaqin tarzda tuzilgan bo‘lib, to‘rtta javob variantidan bittasini tanlash talab qilinadi.
Tabiiy resurslar mavzusidagi savollarda resurslarning tugaydigan, tiklanadigan, tiklanmaydigan va tugamaydigan turlari farqlanadi. Masalan, mineral resurslar tugaydigan va tiklanmaydigan boyliklar qatoriga kirsa, shamol energiyasi tugamaydigan resurs hisoblanadi. Tuproq unumdorligi esa noto‘g‘ri foydalanilganda kamayadi, lekin to‘g‘ri agrotexnik tadbirlar orqali ma’lum darajada tiklanishi mumkin.
Ekologik muammolar bo‘yicha topshiriqlarda tuproq eroziyasi, atmosferaning oltingugurt dioksidi va karbonat angidrid bilan ifloslanishi, issiqxona effekti hamda kamyob turlarni muhofaza qilish masalalari ko‘rib chiqiladi. Bu savollar abituriyentdan faqat atamalarni bilishni emas, balki inson faoliyati tabiat komponentlariga qanday ta’sir qilishini tushunishni ham talab qiladi.
Tabiatdan oqilona foydalanishga oid savollarda aylanma suv ta’minoti, yerlarni rekultivatsiya qilish va resurslarni tejash kabi amaliy choralar tahlil qilinadi. Tabiiy xavflar bo‘yicha topshiriqlarda esa endogen jarayonlar, zilzilalar, vulqon otilishlari va sunami kabi hodisalarning kelib chiqish sabablari tushuntiriladi.
Har bir savol batafsil izoh bilan berilgan bo‘lib, test nafaqat bilimni tekshirish, balki mavzuni mustahkamlash vositasi sifatida ham foydalidir. Yechimlar bosqichma-bosqich tushuntiriladi: avval geografik tushuncha aniqlanadi, keyin jarayonning sababi va oqibati izohlanadi, so‘ng yakuniy javob asoslanadi. Ushbu test DTM/BMBA imtihonlari oldidan ekologiya, tabiatdan foydalanish, tabiiy resurslar va tabiiy xavflar bo‘yicha bilimlardagi bo‘shliqlarni aniqlash uchun qulay o‘quv materialidir.