Geografiya bo‘yicha DTM/BMBA sinov testi. 5-variant
Ushbu testda 20 ta savol bor
Biosfera va tabiiy zonalar: tuproqlar, o‘simliklar, kenglik zonalligi, balandlik mintaqalanishi, cho‘l va chala cho‘l landshaftlari.
Ushbu testda 20 ta savol bor
Ushbu test Geografiya fani bo‘yicha DTM/BMBA kirish imtihonlariga tayyorgarlik ko‘rayotgan abituriyentlar uchun ishlab chiqilgan. Test biosfera va tabiiy zonalar mavzusiga qaratilgan. Savollar biosferaning chegaralari, tirik organizmlarning Yer qobiqlaridagi tarqalishi, tuproq hosil bo‘lishi, o‘simliklarning muhitga moslashuvi va tabiiy zonalarning geografik joylashuvi haqidagi bilimlarni mustahkamlashga yordam beradi.
Testda kenglik zonalligi, balandlik mintaqalanishi, nam ekvatorial o‘rmonlar, savannalar, cho‘llar, tundra, tayga, dashtlar, aralash va keng bargli o‘rmonlar kabi tabiiy zonalar bo‘yicha 20 ta savol berilgan. Har bir topshiriq DTM/BMBA formatiga yaqin tarzda tuzilgan bo‘lib, to‘rtta javob variantidan bittasini tanlash talab qilinadi.
Tuproqlar mavzusidagi savollarda qora tuproqlar, podzol tuproqlar, bo‘z tuproqlar, chimli-podzol va kulrang o‘rmon tuproqlari kabi turlar ko‘rib chiqiladi. Bu savollar tuproqning qaysi tabiiy zonada shakllanishi, gumus miqdori, namlik rejimi va o‘simlik qoplami bilan bog‘liqligini tushunishga yordam beradi.
O‘simliklar va tabiiy zonalarga oid topshiriqlarda kserofitlar, efemerlar, pakana qayin, saksovul, savanna akatsiyalari va qattiq bargli o‘rmonlar kabi misollar orqali organizmlarning iqlim sharoitlariga moslashuvi tekshiriladi. Bunday savollar abituriyentdan faqat atamalarni bilishni emas, balki harorat, namlik va quyosh radiatsiyasi tabiiy zonalar shakllanishiga qanday ta’sir qilishini tushunishni ham talab qiladi.
O‘zbekiston geografiyasiga oid savollarda mamlakat hududida cho‘l va chala cho‘l landshaftlarining keng tarqalishi, tog‘ oldi va adir mintaqalarida bo‘z tuproqlarning ahamiyati, shuningdek, balandlik mintaqalanishi bilan bog‘liq qonuniyatlar ko‘rib chiqiladi. Bu mavzular O‘zbekiston tabiiy sharoitlarini umumiy geografik qonuniyatlar bilan bog‘lab tushunishga yordam beradi.
Har bir savol batafsil izoh bilan berilgan bo‘lib, test nafaqat bilimni tekshirish, balki mavzuni mustahkamlash vositasi sifatida ham foydalidir. Yechimlar bosqichma-bosqich tushuntiriladi: avval geografik tushuncha aniqlanadi, keyin tabiiy jarayonning sababi va natijasi izohlanadi, so‘ng yakuniy javob asoslanadi. Ushbu test DTM/BMBA imtihonlari oldidan biosfera, tuproqlar, o‘simliklar, tabiiy zonalar va balandlik mintaqalanishi bo‘yicha bilimlardagi bo‘shliqlarni aniqlash uchun qulay o‘quv materialidir.