Kimyo bo‘yicha DTM/BMBA sinov testi. 7-variant
Ushbu testda 10 ta savol bor
Elektrolitlar: dissotsilanish, kuchli va kuchsiz elektrolitlar, ionli tenglamalar, gidroliz, pH muhiti va elektroliz asoslari.
Ushbu testda 10 ta savol bor
Ushbu test Kimyo fani bo‘yicha DTM/BMBA kirish imtihonlariga tayyorgarlik ko‘rayotgan abituriyentlar uchun ishlab chiqilgan. Test maktab kimyo kursining muhim bo‘limlaridan biri — elektrolitik dissotsilanish, ion almashinish reaksiyalari, tuzlar gidrolizi va elektroliz mavzulariga qaratilgan. Savollar elektrolitlarning suvda ionlarga ajralishi, kuchli va kuchsiz elektrolitlarni farqlash hamda eritmadagi ionlar xossalarini tushunishga yordam beradi.
Testda kuchsiz elektrolitning qaytar dissotsilanish tenglamasini tanlash, mis(II) gidroksid cho‘kmasi hosil bo‘lishiga mos qisqartirilgan ionli tenglamani aniqlash, karbonatlar va kislotalar o‘rtasidagi gaz ajralish reaksiyalarini tahlil qilish kabi 10 ta savol berilgan. Har bir topshiriq DTM/BMBA formatiga yaqin tarzda tuzilgan bo‘lib, to‘rtta javob variantidan bittasini tanlash talab qilinadi. Kimyoviy formulalar, ion zaryadlari, pH ifodalari va elektroliz yarimreaksiyalari Math HTML yordamida aniq ko‘rsatilgan.
Elektrolitik dissotsilanish mavzusidagi savollarda kuchli va kuchsiz elektrolitlar o‘rtasidagi farq asosiy o‘rin tutadi. Kuchli elektrolitlar suvda deyarli to‘liq ionlarga ajraladi, kuchsiz elektrolitlar esa qisman dissotsilanadi va ularning tenglamalarida qaytarlik belgisi qo‘llanadi. Bunday topshiriqlar abituriyentdan kislotalar, asoslar va tuzlarning dissotsilanish xususiyatlarini bilishni talab qiladi.
Ion almashinish reaksiyalariga oid savollarda reaksiyaning oxirigacha borish shartlari tekshiriladi. Agar reaksiya natijasida cho‘kma, gaz yoki kuchsiz elektrolit hosil bo‘lsa, ion almashinish jarayoni amalda oxirigacha boradi. Qisqartirilgan ionli tenglamalarni tuzishda esa reaksiyada bevosita qatnashmaydigan ionlar chiqarib tashlanadi va faqat asosiy kimyoviy o‘zgarish ko‘rsatiladi.
Tuzlar gidrolizi bo‘yicha topshiriqlarda tuzning qaysi kislota va qaysi asosdan hosil bo‘lganini aniqlash muhimdir. Kuchli asos va kuchsiz kislotadan hosil bo‘lgan tuzlar odatda ishqoriy muhit beradi, kuchsiz asos va kuchli kislotadan hosil bo‘lgan tuzlar esa kislotali muhit hosil qiladi. Shu sababli pH qiymatini aniqlashda tuz tarkibi va gidroliz qaysi ion bo‘yicha ketishini tahlil qilish kerak.
Elektrolizga oid savollarda suvli eritma va suyuqlanma elektrolizi farqlanadi. Suyuqlanmada faqat tuz ionlari qatnashadi, suvli eritmada esa suv molekulalari ham elektrod jarayonlariga ta’sir qilishi mumkin. Katodda qaytarilish, anodda esa oksidlanish jarayoni boradi. Har bir savol batafsil izoh bilan berilgan bo‘lib, test DTM/BMBA imtihonlari oldidan elektrolitlar, ionli tenglamalar, gidroliz, pH muhiti va elektroliz bo‘yicha bilimlardagi bo‘shliqlarni aniqlash uchun qulay o‘quv materialidir.