Kimyo bo‘yicha DTM/BMBA sinov testi. 4-variant
Ushbu testda 10 ta savol bor
Kimyoviy reaksiyalar: birikish, parchalanish, o‘rin olish, almashinish, ekzo- va endotermik jarayonlar, tenglamalarni tenglashtirish.
Ushbu testda 10 ta savol bor
Ushbu test Kimyo fani bo‘yicha DTM/BMBA kirish imtihonlariga tayyorgarlik ko‘rayotgan abituriyentlar uchun ishlab chiqilgan. Test maktab kimyo kursining muhim bo‘limlaridan biri — kimyoviy reaksiyalar turlari va tenglamalarni tenglashtirish mavzusiga qaratilgan. Savollar birikish, parchalanish, o‘rin olish va almashinish reaksiyalarini farqlash, shuningdek, kimyoviy tenglamalardagi koeffitsiyentlarni to‘g‘ri aniqlash ko‘nikmalarini mustahkamlashga yordam beradi.
Testda kaliy xloratning parchalanishi, uglerodning yonishi, bariy xlorid va sulfat kislota orasidagi almashinish reaksiyasi, fosforning yonish tenglamasini tenglashtirish, kalsiy karbonatning termik parchalanishi, alyuminiy va xlorning birikish reaksiyasi kabi mavzular bo‘yicha 10 ta savol berilgan. Har bir topshiriq DTM/BMBA formatiga yaqin tarzda tuzilgan bo‘lib, to‘rtta javob variantidan bittasini tanlash talab qilinadi. Kimyoviy formulalar va reaksiya tenglamalari Math HTML yordamida aniq ko‘rsatilgan.
Reaksiyalar tasnifiga oid savollarda moddalarning tarkibi va soni qanday o‘zgarishini tahlil qilish muhim hisoblanadi. Bitta murakkab modda bir nechta moddalarga ajralsa — parchalanish, bir nechta modda bitta murakkab modda hosil qilsa — birikish, oddiy modda murakkab modda tarkibidagi element o‘rnini egallasa — o‘rin olish, ikkita murakkab modda ionlari bilan almashsa — almashinish reaksiyasi yuz beradi.
Termokimyoviy jarayonlarga oid topshiriqlarda ekzotermik va endotermik reaksiyalar farqlanadi. Issiqlik ajralib chiqadigan reaksiyalar ekzotermik, issiqlik yutilishi bilan boradigan reaksiyalar esa endotermik hisoblanadi. Masalan, uglerodning kislorodda yonishi ekzotermik jarayon bo‘lsa, kalsiy karbonatning termik parchalanishi tashqaridan issiqlik talab qiladigan endotermik jarayondir.
Tenglamalarni tenglashtirish bo‘yicha savollarda atomlar sonining reaksiya oldi va reaksiya keyinida saqlanishi asosiy qoida sifatida qo‘llanadi. Fosforning yonishi, alyuminiy xlorid hosil bo‘lishi yoki almashinish reaksiyalarida mahsulotlar koeffitsiyentlari yig‘indisini topish kabi topshiriqlar abituriyentdan diqqat, tez hisoblash va kimyoviy tenglamani mantiqan tekshirishni talab qiladi.
Har bir savol batafsil izoh bilan berilgan bo‘lib, test nafaqat bilimni tekshirish, balki mavzuni mustahkamlash vositasi sifatida ham foydalidir. Yechimlar bosqichma-bosqich tushuntiriladi: avval reaksiya turi aniqlanadi, keyin tenglama tarkibi tahlil qilinadi, zarur bo‘lsa koeffitsiyentlar qo‘yiladi va yakuniy javob asoslanadi. Ushbu test DTM/BMBA imtihonlari oldidan kimyoviy reaksiyalar turlari, termokimyoviy jarayonlar va tenglamalarni tenglashtirish bo‘yicha bilimlardagi bo‘shliqlarni aniqlash uchun qulay o‘quv materialidir.