Kimyo bo‘yicha DTM/BMBA sinov testi. 2-variant
Ushbu testda 10 ta savol bor
Kimyoviy bog‘lanish va modda tuzilishi: ionli, kovalent, metall va vodorod bog‘lanish, kristall panjaralar, gibridlanish va molekula geometriyasi.
Ushbu testda 10 ta savol bor
Ushbu test Kimyo fani bo‘yicha DTM/BMBA kirish imtihonlariga tayyorgarlik ko‘rayotgan abituriyentlar uchun ishlab chiqilgan. Test maktab kimyo kursining muhim bo‘limlaridan biri — kimyoviy bog‘lanish va modda tuzilishi mavzusiga qaratilgan. Savollar atomlarning o‘zaro ta’sirlashuvi, bog‘lanish turlari, kristall panjaralar va moddalarning fizik xossalari haqidagi bilimlarni mustahkamlashga yordam beradi.
Testda ionli bog‘lanish, kovalent qutbli va qutbsiz bog‘lanish, metall bog‘lanish, vodorod bog‘lanish, molekulyar, atomli, ionli va metall kristall panjaralar bo‘yicha 10 ta savol berilgan. Har bir topshiriq DTM/BMBA formatiga yaqin tarzda tuzilgan bo‘lib, to‘rtta javob variantidan bittasini tanlash talab qilinadi. Kimyoviy formulalar, ionlar va gibridlanish turlari Math HTML yordamida aniq ko‘rsatilgan.
Kimyoviy bog‘lanish mavzusidagi savollarda asosiy e’tibor elektromanfiyliklar farqini tahlil qilishga qaratiladi. Agar atomlar orasidagi elektromanfiylik farqi katta bo‘lsa, ionli bog‘lanish hosil bo‘ladi. Bir xil atomlar orasida esa umumiy elektron juftlar teng taqsimlanadi va kovalent qutbsiz bog‘lanish yuzaga keladi.
Modda tuzilishiga oid topshiriqlarda kristall panjara turi bilan moddaning xossalari o‘rtasidagi bog‘liqlik ko‘rib chiqiladi. Atomli panjarali moddalar odatda juda qattiq va yuqori suyuqlanish haroratiga ega bo‘ladi, molekulyar panjarali moddalar esa past suyuqlanish harorati va uchuvchanlik bilan ajralib turadi. Metall panjaralarda erkin elektronlar mavjudligi elektr va issiqlik o‘tkazuvchanlikni tushuntiradi.
Molekula geometriyasi va gibridlanishga oid savollarda metan va etilen kabi moddalar misolida atom orbitallarining joylashuvi tahlil qilinadi. Masalan, metanda uglerod atomi <math><mrow><mi>s</mi><msup><mi>p</mi><mn>3</mn></msup></mrow></math>-gibridlanish holatida bo‘lib, tetraedrik tuzilish hosil qiladi, etilenda esa uglerod atomlari <math><mrow><mi>s</mi><msup><mi>p</mi><mn>2</mn></msup></mrow></math>-gibridlanish holatida bo‘ladi.
Har bir savol batafsil izoh bilan berilgan bo‘lib, test nafaqat bilimni tekshirish, balki mavzuni mustahkamlash vositasi sifatida ham foydalidir. Yechimlar bosqichma-bosqich tushuntiriladi: avval kimyoviy tushuncha aniqlanadi, keyin modda formulasi yoki tuzilishi tahlil qilinadi, so‘ng yakuniy javob asoslanadi. Ushbu test DTM/BMBA imtihonlari oldidan kimyoviy bog‘lanish, modda tuzilishi, kristall panjaralar, gibridlanish va molekulalararo ta’sirlashuvlar bo‘yicha bilimlardagi bo‘shliqlarni aniqlash uchun qulay o‘quv materialidir.